Tentoonstelling 2012-2013 13-4-2012 t/m 1-3-2013
In 2012 is het honderd jaar geleden dat Jan Herman van Heek het kasteel met bossen en landerijen kocht van de Vorst van Hohenzollern. Wat hem voor ogen stond getuigde van een groot idealisme: ‘De overname van Huis Bergh in 1912 geschiedde met het voornemen het Huis Bergh en al hetgeen daaraan nog aan gronden en rechten verbonden was, uit zijn verval op te heffen en ongedeeld als een historisch en natuurmonument voor de toekomst te bewaren.’
Het kasteel is niet een geïsoleerd stenen gebouw, maar heeft altijd in nauwe wisselwerking gestaan met zijn omgeving: de landerijen er omheen en de andere buitengebieden. Nu ervaren wij dit alles vooral als natuur, maar vanuit Huis Bergh gezien waren de bezittingen echter in eerste instantie van groot economisch belang dankzij landbouw (o.a. pacht), jacht, houtexploitatie, graasgebieden, waterbronnen en boomgaarden. Het landschap dat wij nu zo bewonderen is in feite het bijproduct van een eeuwenlang gebruik.
Nog verder terugkijkend in de geschiedenis zien we in het landschap strategische plekken van waaruit het gebied verdedigd werd.
Huis Bergh schenkt in 2012 aandacht aan het landgoed, door in een tentoonstelling de gevarieerde en bewogen relatie met de landerijen vorm te geven aan de hand van objecten en ervaringen. Het landschap rondom Huis Bergh is bijzonder gevarieerd in hoogte, grondtype, waterhuishouding en vegetatie. We zien er de sporen van de IJstijden en de oude loop van de Rijn. Het gebruik van de landerijen weerspiegelt de complexiteit van dit landschap en de economische situatie: bevolkingsgroei en overbegrazing in de 18e eeuw leidden tot de noodzaak het bos te beschermen en te herplanten; kasteel Ulft e.a. belangrijke plaatsen zijn verdwenen.
De nieuwe tentoonstelling is geen louter landschappelijke of landschapshistorische tentoonstelling, maar toont indrukken van de wisselwerking tussen de bewoners van Huis Bergh en hun omgeving. Daarmee wordt een nieuwe diepte gegeven aan de perceptie van natuur en landschap zoals wij die nu kennen.
Adviseur bij deze tentoonstelling is mevr. prof. dr. ir. Louise Fresco. Zij is hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam met als aandachtspunt de grondslagen van duurzame ontwikkeling in internationaal perspectief.
