Tentoonstelling De jacht op de eenhoorn 2011-2012 24-4-2011 t/m 1-3-2012
De eenhoorn is een mythisch dier, dat vanaf oeroude tijden tot de verbeelding heeft gesproken. In de middeleeuwen stelt men het voor als een wit paard met de gespleten hoeven en de sik van een geit. Uit zijn voorhoofd groeit een lange, rechte hoorn met spiraalsgewijs verlopende groeven. Aan deze hoorn worden magische eigenschappen toegedicht, zo kan hij elke vorm van vergiftiging ongedaan maken. Niemand twijfelt aan het werkelijke bestaan van de eenhoorn, het dier wordt immers herhaaldelijk vermeld in de Bijbel. Bovendien worden er exemplaren van de hoorn als bijzondere kostbaarheden bewaard in sommige kerken en in vorstelijke schatkamers.
Welke plek is meer passend voor een tentoonstelling over dit wonderbaarlijke dier dan het middeleeuwse kasteel Huis Bergh?
Pas in de zestiende eeuw ontdekt men dat wat men eeuwenlang voor de hoorn van eenhoorn heeft gehouden, in werkelijkheid de stoottand van een narwal, een soort walvis, is.
Een van de indrukwekkendste kunstwerken waarin de symboliek van d eenhoorn een belangrijke rol speelt, is een serie van zeven tapijten, bekend onder de naam ‘De jacht op de eenhoorn’. Deze zijn omstreeks 1500 geweven, waarschijnlijk in Brussel. In 1922 kwamen in het bezit van de schatrijke Amerikaan John D. Rockefeller Jr., die de tapijten in 1937 aan het Metropolitan Museum of Art te New York schonk.
De tapijten zijn bijna vijf meter hoog en naast elkaar opgehangen hebben ze een lengte van meer dan 26 meter. Ondanks hun ouderdom en hun dramatische geschiedenis hebben zij hun prachtige kleuren behouden. Zij behoren dan ook tot de mooiste wandtapijten, die uit de middeleeuwen bewaard zijn en de reeks wordt nooit uitgeleend. Het kasteel Huis Bergh biedt de mogelijkheid ze te bewonderen, doordat er reproducties van de zes tapijten op ware grootte en in een passende ambiance worden tentoongesteld. In aanpalende ruimten zullen de op de tapijten uitgebeelde scènes worden toegelicht en zullen de symbolische betekenissen aan de hand van verwante kunstwerken (miniaturen in handschriften, schilderijen, prenten, voorwerpen, etc.) worden verduidelijkt.
Getuige talrijke kinder- en jeugdboeken en allerlei vormen van speelgoed is de eenhoorn ook populair bij kinderen. Hiervan zal bij de tentoonstelling op inventieve wijze gebruik worden gemaakt, zodat het bezoeken van de tentoonstelling zowel voor volwassenen als voor kinderen een verrijkende ervaring zal opleveren.
